V Jubileuszowe Chełmińskie Wieczory Organowe

Już piąty rok w okresie letnim towarzyszyć nam będą koncerty, odbywające się w ramach Chełmińskich Wieczorów Organowych. Wielowiekowe tradycje muzyczne miasta, bogactwo zabytków architektury oraz wspaniałe instrumenty organowe były inspiracją do utworzenia corocznych cykli koncertowych.
Wieczory organowe to wielka uczta dla miłośników muzyki. Odbywają się one w najpiękniejszej i najbardziej reprezentacyjnej świątyni chełmińskiej - kościele parafialnym p.w. Wniebowzięcia NMP. Jej bogate w ślady przeszłości wnętrze oraz barwa i możliwości brzmieniowe instrumentu organowego sprawiają, iż ta niepowtarzalna harmonia staje się źródłem szczególnych przeżyć nie tylko dla słuchaczy, lecz także koncertujących muzyków. Koncerty rozpoczynają się już w maju i trwają aż do końca sierpnia. Dla licznie przybywających latem do Chełmna turystów jest to wspaniała okazja i możliwość poznania prócz walorów samego miasta także pięknej muzyki, wykonywanej przez wybitnych instrumentalistów. W okresie kilku lat wystąpili w Chełmnie nie tylko znakomici muzycy, ale również zdolni i wyróżniający się studenci, stawiający swoje pierwsze kroki w wielkim świecie sztuki. Podczas koncertów prezentowano także utwory wykonywane na innych instrumentach dętych takich jak flet, tuba, puzon czy fletnia Pana, którym towarzyszyły organy.
Szczególne miejsce i uznanie zajmuje profesor Joachim Grubich, jedna z najwybitniejszych postaci muzyki organowej w Polsce, który urodził się w Chełmnie, spędził w nim młodzieńcze lata i zawsze z wielkim sentymentem tu powraca. Tak jak przed laty w 2003 r. prof. Grubich inaugurował pierwszy cykl koncertów organowych, tak 25 maja br. zasiądzie ponownie do instrumentu, by rozpocząć V Jubileuszowe Chełmińskie Wieczory Organowe.

KALENDARZ KONCERTÓW '2007

KOŚCIÓŁ P.W. WNMP - FARA
godz. 19.00

25.05.2007
prof. Joachim Grubich (Kraków)

29.06.2007
Włodzimierz Szymański - organy ( Mikołów )
Kwartet "Prima Vista" (Warszawa)

27.07.2007
prof. Elżbieta Karolak - organy ( Poznań )
prof. Roman Gryń - trąbka ( Poznań )

31.08.2007
Jarosław Ciecierski - organy ( Olsztyn )
Józef Kolinek - skrzypce ( Warszawa )

Podczas Festiwalu wystąpili w Chełmnie:

I Chełmińskie Wieczory Organowe - 2003 r.
13 czerwca prof. Joachim Grubich (Kraków)
30 czerwca prof. Bogusław Grabowski (Gdańsk)
25 lipca Elżbieta Woleńska - flet (Bytom); Adam Klarecki - organy (Włocławek)
29 sierpnia prof. Roman Gryń - trąbka (Poznań); Sławomir Kamiński - organy (Poznań)

II Chełmińskie Wieczory Organowe - 2004 r.
28 maja prof. Andrzej Chorosiński (Warszawa)
25 czerwca Zbigniew Łukomski - trabka;(Chełmno); Waldemar Olszewski - organy (Chełmno)
Robert Żelazko - puzon (Chełmno); Tomasz Piętak - organy (Warszawa)
30 lipca Bogdan Narloch (Koszalin)
27 sierpnia Marcin Łęcki (Toruń); Marek Stawicki (Konin)
24 września Canzona Brass Quintet (Płock); Adam Klarecki - organy (Włocławek)

III Chełmińskie Wieczory Organowe - 2005 r.
27 maja Robert Grudzień - organy (Radom); Georgij Agratina - fletnia pana (Ukraina)
30 czerwca Waldemar Krawiec (Zabrze)
29 lipca Ewa Polska (Bydgoszcz)
26 sierpnia Jakub Garbacz - organy; Joanna Woszczyk-Garbacz - flet (Łódź)

IV Chełmińskie Wieczory Organowe - 2006 r.
26 maja Dariusz Bator - fagot (Wrocław); Adam Klarecki - organy (Włocławek)
30 czerwca Witold Zalewski (Kraków);
28 lipca Gedymin Grubba (Gdańsk)
25 sierpnia Zdzisław Piernik - tuba (Warszawa); Bogdan Narloch - organy (Koszalin)

Wśród wielu zabytkowych miast Polski Północnej niewątpliwie jednym z najpiękniejszych jest Chełmno - położone nad Wisłą na dziewięciu malowniczych wzgórzach. Jego początki związane są z wczesnośredniowiecznym zespołem osadniczym w Kałdusie, który w XI w. był ważnym ośrodkiem władzy politycznej i kościelnej. Wraz z przybyciem na teren Ziemi Chełmińskiej Krzyżaków rozpoczął się dla miasta nowy etap w jego dziejach. Otrzymało ono przywilej lokacyjny, wystawiony 28 grudnia 1233 r., który stał się później wzorcem dla założenia ponad 200 miast w Polsce. Aż do XV wieku miasto przeżywało największy rozkwit w swych dziejach. Należało wówczas do związku kupieckiego zwanego Hanzą, a powstałe monumentalne świątynie: kościół farny, kościoły zakonne dominikanów, franciszkanów i cysterek oraz ratusz do dziś zachwycają swymi oryginalnymi formami architektonicznymi. Chełmno pozostało w rękach krzyżackich aż do1479 r., następnie stało się miastem królewskim. W 1505 r. król Aleksander Jagiellończyk przekazał je biskupom chełmińskim.W XVII i XVIII w. szczególny rozkwit przeżywało tutejsze szkolnictwo. Uczelnia zwana Akademią Chełmińską, której korzenie sięgają 1386r., w latach 1756-1779 była filią Akademii Krakowskiej. Pierwszy rozbiór Polski przyniósł wiele zmian. Chełmno straciło rangę ośrodka biskupiego i znalazło się w granicach Prus. Szczęśliwe chwile nadeszły dla miasta 22 stycznia 1920 roku. Po 148 latach niewoli powróciło ponownie w granice Polski. W nowym duchu rozpoczął się kolejny okres rozwoju. Podczas II wojny światowej miasto nie doznało większych zniszczeń, natomiast straty ludzkie były olbrzymie. Dziś rozwija się pomyślnie i choć nie posiada znaczącego przemysłu, jego największym bogactwem są zabytki. Nową możliwością dla ich promowania i zarazem ratowania stał się wpis chełmińskiej starówki na Prezydencką Listę Pomników Historii, który miał miejsce 13 kwietnia 2005 r. Do najpiękniejszych i najbardziej reprezentacyjnych świątyń chełmińskich należy chełmińska fara czyli kościół parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP. Jest to budowla gotycka wzniesiona w latach ok. 1280-1320. Tu przez wiele wieków, wśród strzelistych murów rozlegały się słowa modlitwy. Zanoszono je w myślach, wypowiadano lub śpiewano a Chełmno było miastem, w którym muzyka odgrywała szczególne znaczenie. Już od XV w. śpiew w chełmińskiej farze był wspomagany przez organy. Wg źródeł w 1597 r. fara posiadała słynne na całe Prusy 30-głosowe organy, odznaczające się okazałym i estetycznym wystrojem zewnętrznym. Wraz z przybyciem do Chełmna Księży Misjonarzy nastąpiło ożywienie praktyki muzycznej. Śpiew i muzyka miały przyczyniać się do pogłębiania pobożności. Z pewnością duże znaczenie i wpływ na chełmińskie życie muzyczne miał fakt przybycia do miasta znakomitego muzyka Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego. W 1690 i 1704 r. wybudowano także staraniem gospodarzy dwa nowe instrumenty, obok głównych organów, naprzeciwko Kaplicy Bożego Ciała i kaplicy Matki Bożej Bolesnej. Ich budowniczym był znakomity i znany organmistrz Krystian Seidler. Instrument w nawie głównej został w 1898 r. rozebrany i zastąpiony nowym. Kolejne zmiany nastąpiły w 1928 r. Wówczas postanowiono wszystkie trzy instrumenty połączyć w jeden i dostosować prospekty poszczególnych części do najstarszego prospektu z nawy północnej. Rozbudowę i renowację organów przeprowadził Zakład Budowy Organów Kościelnych i Harmonii M.Wybrański i S-ka z Bydgoszczy. Zadbano także, aby wszystkie elementy istniejących od 1908 r. organów, wykonanych przez Wilhelma Sauera z Frankfurtu nad Odrą, zostały wykorzystane w nowo powstałym instrumencie. Projekt prospektu oraz ozdoby malarskie wykonał artysta malarz prof. Stanisław Smogulecki z Poznania. Obecnie instrument posiada 52 głosy rozdzielone na trzy manuały i pedał oraz 2966 piszczałek. Jest to instrument o trakturze pneumatycznej. Dyspozycję instrumentu ułożył rewizor organów kościelnych na diecezję chełmińską Oskar Hermańczyk. Taki instrument zachował się do dnia dzisiejszego i posiada on niepowtarzalne walory dźwiękowe. Tak jak przed wiekami organy dodają szczególnej mocy modlitwie a podczas koncertów pozwalają przenieść się wyobraźnią w czasie i dotknąć wielkiej sztuki wykonywanej na najpotężniejszym z instrumentów.

Organizatorzy
Chełmiński Dom Kultury
Muzeum Ziemi Chełmińskiej
Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia w Chełmnie
Parafia Św. Józefa Księży Pallotynów
Parafia P.W. WNMP - FARA

przy udziale:
Urzędu Miasta Chełmna
Starostwa Powiatowego w Chełmnie
Banku Spółdzielczego w Chełmnie