IV Chełmińskie Wieczory Organowe
Powstanie cyklu KONCERTÓW ORGANOWYCH było spowodowane potrzebą utworzenia stałej
oferty kulturalnej miasta, ze względu na piękne zabytki jak też bogatą tradycję kulturową mieszkańców.
W wielu miastach koncerty tego typu odbywają się pod nazwą Festiwalu Organowego, natomiast w
Chełmnie są to CHEŁMIŃSKIE WIECZORY ORGANOWE.
Wieczory organowe to wielka uczta dla miłośników muzyki. Bogate możliwości instrumentu, jego barwa
dźwięku oraz miejsce w jakim się znajdują, dają grającemu szansę wykonania utworów w szczególnym
klimacie. Publiczność zaś czuje się, jakby przeniosła się w odległe czasy, doznając wiele wrażeń artystycznych.
Klimat gotyckiej świątyni farnej inspiruje nie tylko występujących artystów, ale także uczestników koncertów.
Mają oni możliwość korzystania z bogatego dorobku lokalnej historii i tradycji. Bogate dziedzictwo
przeszłości jest ogromną szansą promocji miasta, które do dnia dzisiejszego zachowało oryginalny klimat
średniowiecznego grodu. Wszystko to sprawia, że Chełmińskie Wieczory Organowe są wspaniałą ofertą
kulturalną dla mieszkańców i turystów odwiedzających nasze miasto.
KALENDARZ KONCERTÓW '2006
Kościół P.W. WNMP - FARA
godz.19.00
26 maja
Dariusz Bator - fagot (Wrocław)
Adam Klarecki - organy (Włocławek)
30 czerwca
Witold Zalewski (Kraków)
28 lipca
Gedymin Grubba (Gdańsk)
25 sierpnia
Zdzisław Piernik - tuba (Warszawa)
Bogdan Narloch - organy (Koszalin)
Wstęp na wszystkie koncerty wolny!
ZAPRASZAMY
Życiorysy wykonawców
Dariusz Bator urodził się 11 listopada 1974 roku w Lublinie. Swoją edukacje muzyczną rozpoczął w Szkole
Muzycznej I i II stopnia im. T. Szeligowskiego w Lublinie w klasach fagotu Grażyny Woć - Kowalik oraz Wiesława
Kapronia. Równolegle uczęszczał do klasy matematyczno - fizycznej w II Liceum Ogólnokształcącego im.
Hetmana Jana Zamoyskiego, które ukończył w 1993 roku. Dyplom średniej szkoły muzycznej uzyskał w Zespole
Szkół Muzycznych im. J. Elsnera w Warszawie w klasie fagotu Artura Kasperka. W latach 1994 - 1999 studiował
grę na fagocie w Akademii Muzycznej im. F. Chopina w Warszawie pod kierunkiem prof. Bogumiła Gadawskiego.
W maju 1999 roku zdobył Pierwszą Nagrodę na Ogólnopolskim Konkursie dla Fagocistów w Sieradzu. W sierpniu
1999 roku wyjechał na stypendium ufundowane przez The Boston Conservatory. Będąc w Bostonie swoje
umiejętności doskonalił pod kierunkiem Suzanne Nelsen - fagot oraz Davida Ohaniana - kameralistyka
(członkowie Boston Symphony Orchestra, Canadian Brass).
Jako student trzeciego roku został przyjęty do Polskiej Orkiestry Radiowej w Warszawie, gdzie pracował
jako fagocista i kontrafagocista przez okres sześciu lat. W latach 1997 - 2002 współpracował z Polską
Filharmonią Kameralną Wojciecha Rajskiego oraz innymi orkiestrami kameralnymi i symfonicznymi: Chopin
Academy Orchestra Jana Staniendy, Mała Filharmonia Marcina Nałęcza - Niesiołowskiego, Filharmonia Narodowa.
Od marca do września 2002 roku współpracował z Philharmonic The Nations Justusa Frantza.
Dariusz Bator, jako muzyk orkiestrowy, dokonał wielu nagrań dla Polskiego Radia i Telewizji, pracując pod batutą
takich dyrygentów jak: Wojciech Rajski, Grzegorz Nowak, Jacek Kaspszyk, Tadeusz Wojciechowski, Agnieszka
Duczmal, Justus Frantz, Enio Moricone, Michel Camen, Maurice Jarre. Występował z wieloma wybitnymi
solistami: Aleksander Bunin, Nelson Goerner, Krzysztof Jakowicz, Konstanty Andrzej Kulka, Piotr Paleczny,
Isabelle Moretti, Daniel Muller - Scott. Występował niemal we wszystkich krajach Europy grając w największych
salach i na festiwalach muzycznych: Filharmonia w Kolonii, w Dusseldorfie, Norymberdze, Barcelonie,
Sztokholmie, Kopenhadze, Istambule, Atenach, Ton Halle w Zurichu, Schleswig - Holstein, Royal Festival Hall w
Londynie, Birmingham, Dublinie, Kijowie, Wilnie.
Od października 2002 roku jest członkiem Orkiestry Opery Wrocławskiej, a od sierpnia 2004 roku został solistą -
fagocistą.
W październiku 2003 roku Dariusz Bator podjął Mistrzowskie Studia Podyplomowe w Akademii Muzycznej im.
Karola Lipińskiego we Wrocławiu, w zakresie gry na fagocie w klasie prof. Czesława Klonowskiego, które
ukończył w czerwcu 2005 roku.
Dariusz Bator prowadzi klasę fagotu w Akademii muzycznej im. Karola Lipińskiego we Wrocławiu będąc
zatrudnionym na stanowisku wykładowcy (X 2004 - I 2005, od X 2005).
Adam Klarecki urodził się w 1969 roku w Świdnicy na Dolnym Śląsku. Szkołę Muzyczną II st. ukończył w
klasie Jana Adamowicza w Wałbrzychu. Studia odbywał w Akademii Muzycznej im Karola Lipińskiego we
Wrocławiu, najpierw w klasie prof. Romualda Sroczyńskiego, a później w klasie prof. Andrzeja Chorosińskiego.
Dyplom uczelni uzyskał w 1994 roku. Jeszcze w czasie studiów współpracował z wrocławskimi chórami
"Pueri Consonantes" i "Cantilena". Brał udział w licznych kursach organizowanych przez uczelnie muzyczne.
Od 1993 roku prowadzi działalność koncertową.
Obecnie mieszka we Włocławku, gdzie pełni funkcję organisty Bazyliki Katedralnej. Prowadzi klasę organów w
Państwowej Szkole Muzycznej II st. we Włocławku, oraz w Diecezjalnym Studium Organistowskim. Jest
organizatorem cyklu koncertowego "Katedralne Koncerty Organowe" we Włocławku. Współorganizuje festiwale
organowe w kościele farnym w Chełmnie i w katedrze w Toruniu. W 2004 roku ukończył Mistrzowskie Studia
Podyplomowe u prof. Andrzeja Chorosińskiego w Akademii Muzycznej we Wrocławiu.
Witold Zalewski - naukę gry na organach rozpoczął w Państwowym Liceum Muzycznym w Krakowie u
Mieczysława Tuleji. W 1992 roku ukończył Akademię Muzyczną w Krakowie - w klasie organów prof. Jana
Jargonia. Swoje umiejętności doskonalił podczas kursów interpretacji muzyki organowej prowadzonych m.in.
przez J. Laukvika i G. Schneidera. W roku 1987 był stypendystą kursu mistrzowskiego w Zurichu, pod
kierunkiem J. Guillou.
W latach 1992-96 pracował w Chórze Polskiego Radia w Krakowie jako artysta-śpiewak oraz w kościele Piotra i
Pawła w Krakowie jako organista. Ponadto w tym okresie wykładał śpiew kościelny w Wyższym Seminarium
Duchownym Księży Sercanów w Stadnikach.
Od roku 1995 Witold Zalewski pełni funkcję organisty w Królewskiej Katedrze na Wawelu, prowadząc
równocześnie działalność pedagogiczną w Archidiecezjalnej Szkole Organistowskiej. Jako solista i kameralista
koncertuje w kraju i za granicą. Jest akompaniatorem chóru męskiego Katedry Wawelskiej oraz chóru
Wyższego Seminarium Duchownego w Krakowie.
Od roku 1998 jest członkiem Komisji Muzyki Kościelnej Kurii Metropolitalnej w Krakowie. W czasie pielgrzymek
Ojca Świętego Jana Pawła II do ojczyzny liturgiach sprawowanych przez Ojca św. Jana Pawła II pełnił rolę
organisty podczas Jego Pielgrzymek w Krakowie (Katedra Wawelska, Sanktuarium w Łagiewnikach oraz
Błonia Krakowskie).
Witold Zalewski jest autorem Śpiewnika pieśni kościelnych wydanego nakładem Polskiego Wydawnictwa
Muzycznego w 1997 r. oraz współredaktorem i współautorem wielu innych publikacji (m.in.: Śpiewnik Wawelski).
Witold Zalewski jest pomysłodawcą i zarazem dyrektorem Międzynarodowego Festiwalu Organowego w
Zakopanem oraz Festiwalu Muzyki Organowej w Rabce-Zdroju. Wielokrotnie nagradzany za organizację i
propagowanie muzyki organowej.
Gedymin Grubba, kompozytor i organista; ur. 17 lipca 1981 w Gdańsku. Absolwent Akademii Muzycznej w
Gdańsku
Zdzisław Piernik. Absolwent P.W.S.M w Warszawie. Jeden z najwybitniejszych wirtuozów tuby.
Jako solista wziął udział w kilkuset koncertach symfonicznych oraz kameralnych. W latach 1974-78
współpracownik Teatru Narodowego w Warszawie, 1983-88 Teatru Narodowego w Łodzi. Od 1983 roku
związany również na stałe z pracą pedagogiczną.. Brał udział w Międzynarodowych spotkaniach Muzycznych
w Bayreuth (1971-74), a także festiwalach m.in. Warszawska Jesień (od 1972), w Witten (1977), Kolonii
(1977, 1979), Darmstadt, Los Angeles (1978), Bourges (1978), Sztokholmie (1979, 1981), Salzburgu
(1978, 1987), Lizbonie (1982), Waszyngtonie (1983), Metz (1984). Ponad to ma na swoim koncie trasy
koncertowe i nagrania w Niemczech, Austrii, Belgii, Holandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Portugalii, Szwecji,
Japonii i U.S.A. Od 1978 roku jest stałym reprezentantem Polski w Międzynarodowym Stowarzyszeniu
Tubistów (U.S.A.).
Na twórczość Zdzisława Piernika składa się zróżnicowany repertuar koncertowy, od własnych transkrypcji
dzieł dawnych mistrzów po najnowsze zdobycze awangardy. Utwory dedykowali mu m.in. M.Borkowski,
B.Scheaffer, A. Dobrowolski, W. Szalonek, A. Krzanowski, K. Penderecki, M.Stachowski, K.Knittel,
W.Kilar, B.Amman, F.Grillo, P.Lacher, R.Haubenstock-Ramati.
Obecnie po kilkuletniej przerwie w wykonywaniu muzyki awangardowej Zdzisław Piernik powraca na sceny
współpracując również z młodszym pokoleniem muzyków improwizujących
(m.in. S. Janicki
Bogdan Narloch swoją muzyczną edukację rozpoczął w Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia w
Chełmnie. Naukę kontynuował w Gdańsku, w Państwowej Szkole Muzycznej II stopnia, a następnie na
Akademii Muzycznej w klasie organów prof. Leona Batora. Już podczas studiów pełnił funkcję
demonstratora organów Archikatedry w Oliwie. Brał udział w wielu kursach interpretacji muzyki organowej
m. in. u Milana Slechty w Pradze, Guy Boveta, U. Spang-Hansena. Od wielu lat jest współorganizatorem
Międzynarodowych Festiwali Organowych w Koszalinie, a od 1994 roku również Ogólnopolskich Kursów
Interpretacji Muzyki Organowej, odbywających się pod patronatem Ministerstwa Kultury i Sztuki oraz Centrum
Edukacji Artystycznej w Warszawie. Jest adiunktem, kierownikiem Zakładu Praktyki Instrumentalnej w
Katedrze Sztuki Muzycznej, Pomorskiej Akademii Pedagogicznej w Słupsku. Prowadzi też klasę organów w
Zespole Państwowych Szkół Muzycznych w Koszalinie. Członek Diecezjalnej Komisji Architektury i Sztuki
Sakralnej oraz Muzyki Kościelnej, w których zajmuje się sprawami organów diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.
Brał udział w wielu koncertach w kraju i za granicą /Czechy, Finlandia, Niemcy, Szwajcaria/. Współpracuje z
Filharmonią Koszalińską w charakterze solisty, kameralisty i akompaniatora.
Wśród wielu zabytkowych miast Polski Północnej niewątpliwie jednym z najpiękniejszych jest Chełmno -
położone nad Wisłą na dziewięciu malowniczych wzgórzach. Jego początki związane są z
wczesnośredniowiecznym zespołem osadniczym w Kałdusie, który w XI w. był ważnym ośrodkiem władzy
politycznej i kościelnej. Wraz z przybyciem na teren Ziemi Chełmińskiej Krzyżaków rozpoczął się dla miasta
nowy etap w jego dziejach. Otrzymało ono przywilej lokacyjny, wystawiony 28 grudnia 1233 r., który stał się
później wzorcem dla założenia ponad 200 miast w Polsce. Aż do XV wieku miasto przeżywało największy
rozkwit w swych dziejach. Należało wówczas do związku kupieckiego zwanego Hanzą, a powstałe
monumentalne świątynie: kościół farny, kościoły zakonne dominikanów, franciszkanów i cysterek oraz ratusz
do dziś zachwycają swymi oryginalnymi formami architektonicznymi. Chełmno pozostało w rękach krzyżackich aż
do1479 r., następnie stało się miastem królewskim. W 1505 r. król Aleksander Jagiellończyk przekazał je biskupom
chełmińskim.W XVII i XVIII w. szczególny rozkwit przeżywało tutejsze szkolnictwo. Uczelnia zwana Akademią Chełmińską,
której korzenie sięgają 1386r., w latach 1756-1779 była filią Akademii Krakowskiej.
Pierwszy rozbiór Polski przyniósł wiele zmian. Chełmno straciło rangę ośrodka biskupiego i znalazło się w
granicach Prus. Szczęśliwe chwile nadeszły dla miasta 22 stycznia 1920 roku. Po 148 latach niewoli powróciło
ponownie w granice Polski. W nowym duchu rozpoczął się kolejny okres rozwoju. Podczas II wojny
światowej miasto nie doznało większych zniszczeń, natomiast straty ludzkie były olbrzymie.
Dziś rozwija się pomyślnie i choć nie posiada znaczącego przemysłu, jego największym bogactwem są zabytki.
Nową możliwością dla ich promowania i zarazem ratowania stał się wpis chełmińskiej starówki na
Prezydencką Listę Pomników Historii, który miał miejsce 13 kwietnia 2005 r.
Do najpiękniejszych i najbardziej reprezentacyjnych świątyń chełmińskich należy chełmińska fara czyli kościół
parafialny p.w. Wniebowzięcia NMP. Jest to budowla gotycka wzniesiona w latach ok. 1280-1320.
Tu przez wiele wieków, wśród strzelistych murów rozlegały się słowa modlitwy. Zanoszono je w myślach,
wypowiadano lub śpiewano a Chełmno było miastem, w którym muzyka odgrywała szczególne znaczenie.
Już od XV w. śpiew w chełmińskiej farze był wspomagany przez organy. Wg źródeł w 1597 r. fara posiadała
słynne na całe Prusy 30-głosowe organy, odznaczające się okazałym i estetycznym wystrojem zewnętrznym.
Wraz z przybyciem do Chełmna Księży Misjonarzy nastąpiło ożywienie praktyki muzycznej. Śpiew i muzyka
miały przyczyniać się do pogłębiania pobożności. Z pewnością duże znaczenie i wpływ na chełmińskie życie
muzyczne miał fakt przybycia do miasta znakomitego muzyka Grzegorza Gerwazego Gorczyckiego.
W 1690 i 1704 r. wybudowano także staraniem gospodarzy dwa nowe instrumenty, obok głównych organów,
naprzeciwko Kaplicy Bożego Ciała i kaplicy Matki Bożej Bolesnej. Ich budowniczym był znakomity i znany
organmistrz Krystian Seidler. Instrument w nawie głównej został w 1898 r. rozebrany i zastąpiony nowym.
Kolejne zmiany nastąpiły w 1928 r. Wówczas postanowiono wszystkie trzy instrumenty połączyć w jeden i
dostosować prospekty poszczególnych części do najstarszego prospektu z nawy północnej. Rozbudowę i
renowację organów przeprowadził Zakład Budowy Organów Kościelnych i Harmonii M.Wybrański i S-ka
z Bydgoszczy. Zadbano także, aby wszystkie elementy istniejących od 1908 r. organów, wykonanych przez
Wilhelma Sauera z Frankfurtu nad Odrą, zostały wykorzystane w nowo powstałym instrumencie. Projekt
prospektu oraz ozdoby malarskie wykonał artysta malarz prof. Stanisław Smogulecki z Poznania. Obecnie
instrument posiada 52 głosy rozdzielone na trzy manuały i pedał oraz 2966 piszczałek. Jest to instrument
o trakturze pneumatycznej. Dyspozycję instrumentu ułożył rewizor organów kościelnych na diecezję
chełmińską Oskar Hermańczyk. Taki instrument zachował się do dnia dzisiejszego i posiada on niepowtarzalne
walory dźwiękowe. Tak jak przed wiekami organy dodają szczególnej mocy modlitwie a podczas koncertów
pozwalają przenieść się wyobraźnią w czasie i dotknąć wielkiej sztuki wykonywanej na najpotężniejszym z
instrumentów.
Organizatorzy
Chełmiński Dom Kultury
Muzeum Ziemi Chełmińskiej
Państwowa Szkoła Muzyczna I Stopnia w Chełmnie
Parafia Św. Józefa Księży Pallotynów
Parafia P.W. WNMP - FARA
przy udziale:
Urzędu Miasta Chełmna
Starostwa Powiatowego w Chełmnie
Banku Spółdzielczego w Chełmnie