Chełmiński Dom Kultury po raz XII zaprasił do udziału w konkursie plastycznym

"NAJPIĘKNIEJSZA PISANKA".

W sobotnie przedpołudnie, 27 marca 2010 roku w Muzeum Ziemi Chełmińskiej, otwarta została wystawa prac konkursu na najpiękniejszą pisankę. Konkurs odbył się po raz dwunasty, a jury wybierało te najpiękniejsze z ponad 500 dostarczonych prac. Nagrody i wyróżnienia dla uczestników ufundował Chełmiński Dom Kultury oraz Muzeum Ziemi Chełmińskiej.
Podsumowaniu towarzyszyła ciepło przyjęta kapela ZPiT POMORZE. Z wielu pięknych pisanek, które wpłynęły na tegoroczny konkurs plastyczny, ze Szkół oraz Ośrodków Kultury, dokonało oceny i postanowiło przyznać następujące nagrody i wyróżnienia:

Kategoria /4-9 lat/
I m-ce - Wiktoria Świderska - Przedszkole Niepubliczne "Brzdąc" - Chełmno
II m-ce - Szymon Ruszkowski - Dom Dziecka - Chełmno
III m-ce - Marek Kwiatek - Dom Dziecka - Chełmno

wyróżnienie:
1. Jagoda Soszyńska - Chełmno
2. Patrycja Anders - Lisewo
3. Patrycja Płocińska - Przedszkole Niepubliczne "Bajka"

Kategoria /10-12 lat/
I m-ce - Adrian Kubacki - Szkoła Podstawowa - Starogród
II m-ce - Agnieszka Hara - Szkoła Podstawowa - Małe-Łunawy
III m-ce - Agata Ścigalska - Szkoła Podstawowa Nr 2 - Chełmno

wyróżnienie:
1. Szymon Damrau - Szkoła Podstawowa Nr 2 - Chełmno
2. Agata Grendzicka - Szkoła Podstawowa - Starogród
3. Ilona Lis - Szkoła Podstawowa - Lisewo

Kategoria /13-15 lat/
I m-ce - Andżelina Antoszewska - Publiczne Gimnazjum - Podwiesk
II m-ce - Joanna Szczepanik - Gimnazjum Nr 1 - Chełmno
III m-ce - Aleksandra Piasecka - Małe Czyste

wyróżnienie:
1. Agnieszka Nawrocka - Publiczne Gimnazjum - Podwiesk
2. Paulina Rożek - Szkoła Podstawowa Nr 2 - Chełmno
3. Sandra Oszuścik - Dom Dziecka Chełmno

Kategoria /pow. 16 lat/
I m-ce - Ryszard Glegoła - Wrocław
II m-ce - Paulina Szczęch - Górne Wymiary
III m-ce - Ewa Badyra - Chełmno

wyróżnienie: 1. Aneta Urtnowska - ZS Centrum Kształcenia Praktycznego - Grubno
2. Mateusz Szczęch - Publiczne Gimnazjum - Podwiesk
3. Maria Rydel - Chełmno
4. Ilona Górczyńska - Liceum Ogólnokształcące - Chełmno

Jury przyznało również dyplomy za udział dla poszczególnych placówek:
1. Przedszkole Niepubliczne "BAJKA" - Chełmno
2. Przedszkole Niepubliczne "CALINECZKA" - Chełmno
3. Przedszkole Niepubliczne"BRZDĄC" - Chełmno
4. Miejskie Przedszkole "Tęczowy Zakątek" - Chełmno
5. Przedszkola Niepublicznego „Pinokio"w Chełmnie
6. Szkoła Podstawowa Nr 2 - Chełmno
7. Szkoła Podstawowa - Małe Łunawy
8. Szkoła Podstawowa - Lisewo
9. Zespół Szkół - Starogród
10. Gimnazjum Nr 1 - Chełmno
11. Publiczne Gimnazjum - Podwiesk
12. Szkoła Podstawowa - Kolno
13. Szkoła Podstawowa - Małe Czyste
14. ZS NR 1 - Liceum Ogólnokształcące - Chełmno
15. Dom Dziecka - Chełmno
16. Świetlica Środowiskowa - Lisewo
17. Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy - Chełmno
18. Z.S. CKP - Grubno



Celem konkursu jest propagowanie lokalnego i narodowego folkloru poprzez popularyzację twórczości własnej związanej z tematyką Świąt Wielkanocnych, kultywowanie tradycji wielkanocnych, zapoznanie się z technikami zdobienia i malowania jaj, rozwijanie i kształtowanie wyobraźni plastycznej, ocalenie od zapomnienia typowych form twórczości ludowej.

Konkurs odbywał się z podziałem na cztery kategorie wiekowe:
Od 6 - 9 lat, od 10 - 12 lat, 13 - 15 lat, 16 i powyżej
Konkurs przeprowadzony został już po raz dwunasty (od r.1999). Z roku na rok wzrasta zainteresowanie tym przedsięwzięciem pośród lokalnej społeczności. Od początku istnienia konkursu podczas uroczystości rozdania nagród towarzyszy jej koncert muzyki ludowej w wykonaniu kapeli ZPiT "Pomorze". Corocznie przyznawane są nagrody, wręczane przez przedstawicieli władz miasta i instytucji kultury, a zbiegiem lat stają się bardziej atrakcyjne. Dodatkowym, ciekawym elementem podsumowującym jest krótka prelekcja na temat historii pisanki na świecie i w Polsce.

Pisanka (nazwa jaja kurzego, gęsiego lub kaczego)
Zwyczaj malowania jaj narodził się w Persji, znany też był starożytnym ludom Egiptu, Rzymu dalekich Chin. W Polsce malowanie jajek ma swoją ponadtysięczną tradycję. Najstarsze pisanki odnalezione zostały podczas wykopalisk archeologicznych na opolskiej wyspie Ostrówek, gdzie odkryto pozostałości grodu słowiańskiego. Wzór rysowano na nich roztopionym woskiem, a następnie wkładano je do barwnika - łupin cebuli lub ochry, które nadawały im brunatno- czerwoną barwę. W Polsce jajko jest tradycyjną potrawą wielkanocną. Powszechnym zwyczajem jest dzielenie się święconym jajkiem i składanie życzeń podczas wielkanocnego śniadania. Pisanki natomiast są głównie dekoracją świątecznego stołu. Pisanki jako forma ludowej twórczości artystycznej znalazły uznanie etnografów i miejsce w licznych muzeach sztuki ludowej. Mają symbolizować rodzącą się do życia przyrodę, a jednocześnie nadzieję, jaką czerpią chrześcijanie z wiary w zmartwychwstanie Chrystusa.

W zależności od techniki zdobienia, świąteczne jajka mają różne nazwy:
Kraszanki (zwane malowankami lub byczkami) SA to jajka zafarbowane na jednolity kolor bez żadnych ozdób. Barwimy jajka tak aby uzyskać jak najwięcej barw i odcieni. Technikę tę stosujemy również dla wydmuszek - których należy przed farbowaniem zakleić woskiem otwory.

Pisanki zdobione technika rytowniczą. Na jednobarwnych kraszankach ryjemy /skrobiemy/ ostrym narzędziem jasny wzór. Również możemy wyskrobać na /czystych/ jajkach ornament, a następnie zafarbować. Miejsce drapane będzie wówczas nieco ciemniejsze, niż reszta skorupki.

Pisanki mają różnobarwne desenie. Powstają przez rysowanie (dawniej: pisanie) na skorupce gorącym roztopionym woskiem, a następnie zanurzenie jajka w barwniku. Jako narzędzie do pisania używano szpilek, igieł, kozików, szydeł, słomek i drewienek.

Pisanki zdobione metodą batiku. Na jajku lub na wydmuszce za pomocą „pisadełka" /cienkiej igły, szpilki wbitej w patyczek, specjalnego miniaturowego lejka - osadzonego na patyczku/ gorącym, roztopionym woskiem pisze się wzór. Następnie jajko /wydmuszkę/ zanurza się w barwniku. Miejsca zakryte przez wosk nie przyjmują farby i dzięki temu powstają jasne wzory.

Oklejanki (naklejanki) są przyozdobione sitowiem, płatkami bzu, skrawkami kolorowego, błyszczącego papieru, tkaniny tworząc barwny wypukły wzorek.

Nalepianki - popularne zwłaszcza w dawnym województwie krakowskim i w okolicach Łowicza. Powstaje przez ozdabianie skorupki jajka różnobarwnymi wycinankami z papieru.

Znane są jeszcze rysowanki i skrobanki.
Gotowe pisanki (za wyjątkiem tych oklejanych) smarujemy cienka warstwą oliwy by ładnie błyszczały.

brązowy, rdzawy i ciemnożółty: łupiny cebuli
jasny żółty: kora młodej jabłoni, płatki nagietka lub jaskra
fioletowy: płatki ciemnej malwy
niebieski: owoce tarniny
zielony: pędy młodego żyta ozimego, liście pokrzywy i barwnika
różowy: sok z buraka
czarny: wygotowane olchowe szyszki
czerwony: marzanna, kora kruszyny i dębu, olchowe szyszki, owoce czarnego bzu, suszone jagody, cebula

Chełmiński Dom Kultury, ul. Dworcowa 40 a, 86-200 Chełmno,
tel. 056 686 48 08 w. 27, e-mail: pracownia@chdk.pl